Commentaar Het einde van de Koude Oorlog heeft ge leid tot een forse daling van de militaire uitgaven in de wereld van 3,6 % van de wereldproductie in 1990 naar 2,4 % in 1995. Volgens het IMF zal een verdere daling van de militaire uitgaven tot een forse welvaartsstijging leiden, ook in de wapen producerende landen. Dit onder andere door een daling van de rente. De enige regio waar de defensie-uitgaven gestegen zijn is oostelijk Azië. De recente economische crisis daar kan door bezuinigingen op dit soort improductieve uitgaven worden verlicht. Waarop wachten ze daar nog ?

Lokale Agenda 21 Op 19 november organiseerde het NCDO in Rotterdam een grote conferentie over de Lokale Agenda 21 (het naar lokaal niveau vertalen van de grote bijeenkomst in Rio in 1992). Deze conferentie vond gelijktijdig plaats met de jaarconferentie Natuur en Milieu-educatie en het congres over 25 jaar Gemeentelijke Internationale Samenwerking. Het NCDO hoopte daarmee deze werelden met elkaar in verband te brengen. Een aantal verontruste maatschappelijke groepen komt binnenkort met een manifest, waarin ze de Nederlandse regering vragen om een nieuwe impuls voor de lokale Agenda 21. Dit om er voor te zorgen, zoals ze schrijven, "dat in 2002, tien jaar na Rio, alle Nederlandse gemeenten Lokale Agenda 21 als een gemeentelijke taak onderschrijven". Na de openingstoespraak van dhr. Opstelten, de burgemeester van Utrecht en voorzitter van de VNG, was het woord aan minister Pronk. Hij stelde onder meer: "Op lokaal niveau, maar ook vanuit de regeringen, moet er meer interesse komen voor internationale betrekkingen. Het is bemoedigend te zien dat er overal, zelfs in hele kleine plaatsen, bewustwordingsgroepen ontstaan; dat er beseft wordt, dat door samenleving, zelfs over de grenzen heen, we economisch, cultureel en sociaal onderling van elkaar afhankelijk zijn. Lokale Agenda 21 bevordert het mondiale bewustzijn van het individu, maar ook van de overheden. Door samenwerking vergroten we het draagvlak hiervoor en kunnen we op een volwassen wijze de dialoog aangaan met de gemeenten.: deze worden zo uitgenodigd zich aan te sluiten bij de initiatieven van onderaf. Het is jammer dat de lokale Agenda 21 nog te veel wordt gezien als een volksinitiatief groep voor het milieu. Het gaat om meer dan alleen het milieu: economie, sociale inbreng, armoedebestrijding etc. Alle wereldproblemen moeten mondiaal en duurzaam worden gedragen. Daar kan mee worden begonnen worden met het toepassen van de Lokale Agenda 21: wereldwijd in steden, dorpen en gehuchten. Er zou echter eerst een betere voorlichting gegeven moeten worden aan burgers en overheden, zodat lokale overheden en de burgers raakvlakken kunnen gaan creëren van vruchtbare samenwerking". Aldus naar minister Pronk. De rest van de bijeenkomst bestond uit een forumbijeenkomst, informatiemarkt, discussiegroepen e.d.. Alles met elkaar een inspirerende en geslaagde conferentie. Johanna Steijlen

Werelddecennium voor Culturele ontwikkeling Onder voorzitterschap van Paul Verheij vond op 26 oktober 1997 in Groesbeek een inspirerende conferentie plaats over het Werelddecennium voor Culturele Ontwikkeling van de Unesco. Deze bijeenkomst was georganiseerd door de WFBN, Wereld Goede Wil en de Baháí.

Theater Dr. Els Wiertz-Boudewijn, gespecialiseerd in het Theater voor Vrede, demonstreerde dit thema aan de hand van Euripides' Vrou wen van Troje, waarvan ze video-beelden vertoonde. In het algemeen zullen noch toneelschrijvers, noch toneelgezelschappen erop uit zijn een (vredes)boodschap over te brengen: veeleer zetten hun stukken toeschouwers aan het denken over begrippen als geweld, oorlog, vrede en geweldloosheid. Theater biedt wel veel meer dan alleen een beeld van de werkelijkheid: toneel overschrijdt die werkelijkheid. Stukken zoals Trojaanse Vrouwen. maar ook Moeder Courage van Berthold Brecht kunnen in dringender dan een lezing de rol van armoede en van onderdrukking als geweldsfactoren duidelijk maken

Cultuur Mevrouw Helma Bos ging in op het begrip cultuur en op de betekenissen van cultuurverschillen. Cultuur kan men definiëren als het geheel van denken, voelen en handelen; cultuur is aangeleerd en wordt van generatie op generatie overgedragen. Cultuur geeft vorm aan ons gedrag, bijvoorbeeld bij een begrafenis: vergelijk een kille crematie bij ons met een begrafenis in Transkei, waarbij een hele nacht wordt gezongen en gedanst en waarbij zelfs op een kleine begrafenis 250 personen komen mee-eten. Met gebruikmaking van een overheadprojector nam Helma Bos ons mee in de reflectie op cultuurverschillen en vooral op de vraag hoe culturen op elkaar reageren en hoe zij zich (mede daardoor) ontwikkelen. Culturen hebben hun eigen symbolen, rituelen en waarden; interculturele communicatie vindt plaats in fasen: eerst bewustwording, daarna kennis en tenslotte vaardigheden zoals het kunnen herkennen en gebruiken van de symbolen etc van de andere cultuur. Het decennium voor culturele ontwikkeling (1988-1997, dus nu in zijn laatste jaar) is begeleid door een commissie onder leiding van Perez de Cuellar, die nu een rapport heeft uitgebracht De Kracht van de Cul tuur. hierin wordt uitgegaan van de waarde van de diversiteit van de culturen en wordt aanbevolen om niet een mondiale cultuur te ontwikkelen, maar een mondiale ethiek. In deze mondiale ethiek behoren een aantal menselijke rechten en verantwoordelijkheden ten opzichte van cultuur te worden aanvaard. Als belangrijkste principes worden genoemd: ontwikkeling van een internationale standaard voor mensenrechten; democratie en bescherming van minderheden; de wil tot vreedzame oplossing van conflicten, tot eerlijke onderhandelingen en tot rechtvaardigheid binnen en tussen generaties. De Baháí-gemeenschap onderscheidt 3 kernvragen, waar het bij cultuur om gaat: wie zijn wij ?, hoe verhouden wij ons tot elkaar en de mensheid ? en wat is ons doel ? Het Baháí-doel is wereldeenheid, waarin de verscheidenheid de eenheid kracht geeft en waarin een waardensysteem wordt ontwikkeld dat de grondslag is voor samenwerking. Gedicht De dichteres Saskia van Baarda maakte ons deelgenoot van de cultuur van de taal. "Als ik me leeg maak", zo zei ze, "komt alle ellende van de wereld bij mij binnen- hoe moet ik dan van daaruit verder ?" Daarop droeg zij haar gedicht Vergeten voor: Vergeet de pijn van slagen vergeet de pijn van eenzaam zijn vergeet de pijn van leegte vergeet het "zwijn".. Vergeet de bange dagen vergeet het water en het vuur vergeet het dode leven vergeet de muur.. Vergeet de lege borden vergeet de droogte - 't hete zand vergeet wat moest gebeuren vergeet de grenzen van je land .. Vergeet de kleuren van je huid vergeet je rang - je troon vergeet de harde woorden vergeet het uiterlijk vertoon .. Vergeten door de wereld komt er een einde aan de schijn- wacht daar De Vriend, al jaren lang "Je bent een mens - je mag er zijn!"

Netwerken Hierna werd door Titia ten Bosch gezongen en gaf de architect Max van Huut met dia's een demonstratie van het begrip organische architectuur. De dag werd besloten door Johanna Steijlen met enige citaten uit het boek van Robert Muller The birth of Global Civilization. Johanna zei over netwerken dat deze zijn als een macro-organisme en dienen te functioneren als een perfect zenuwstelsel. Zelf moet je moet je netwerken beleven, er voeling mee krijgen. Wij zijn allemaal een klein centrum daarin. Netwerken zijn ook een nieuwe vorm van democratie. Al met al een geslaagde dag. Chris van Huijzen

Nieuws WFBN * Ter voorbereiding op het 50-jarig bestaan in 1948 is er een jubileumcommissie ingesteld. Deze bestaat uit Chris van Huijzen, Peter Davidse, Ann Ferrara, Theo Knegt, Johanna Steijlen, Frans Micklinghoff, Chris van Wijngaarden. * Het boek over de geschiedenis van de WFBN is vrijwel af. Op dit moment wordt naar een drukker gezocht * Eind oktober is aan de Amerikaanse Ambassadeur in Nederland door de WFBN een brief geschreven, waarin werd aangedrongen op een spoedige betaling van de achterstallige Amerikaanse contributie aan de Verenigde Naties. Deze schuld bedraagt inmiddels f 1,5 miljard dollar. Tot nog toe is geen antwoord ontvangen * De gemeente Zutphen heeft besloten dat op alle basisscholen in de stad de Aarde-poster zal komen te hangen. Het daghet in het oosten... welke gemeente (of schoolbestuur) volgt ? * De conferentie over Global Governance in oktober in oktober was inhoudelijk (zie het volgende nummer) en qua opkomst een groot succes. Hierop voortbordurend worden er initiatieven ontplooid om tot een netwerk op dit gebied te komen.

Nieuws WFM * De World Federalist Movement heeft een boekje uitgegeven met uitspraken overwereldfederalisme. Dit is gedaan naar aanleiding van de herdenking van de oprichtingsbijeenkomst in Montreux in 1947. De kosten bedragen f 10,- (plus porto), te bestellen via het WFBN-kantoor. * De heer William Pace, executive director van de WFM, is benoemd tot secretaris-generaal van de Hague Appeal for Peace. Dit initiatief bereidt de grote NGO conferentie voor die in mei 1999 in den Haag gehouden wordt ter herdenking van de eerste haagse vredesconferentie.

NIEUWS VN * Half november heeft de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties ingestemd met het eerste pakket hervormingen, gericht op doelmatigheid, van secretaris-generaal Kofi Annan. De AV nam bij acclamatie een resolutie hierover aan. Over andere voorstellen moeten nog beslissingen worden genomen. * Kofi Annan stelt voor om de uitgaven van de VN in 1998 met $ 20 miljoen te verminderen tot $ 2.583 miljoen en tegelijkertijd de personeelsbezetting met 1.082 man te verminderen. * De mensenrechtencommissie in Genève heeft bevestigd dat ondertekening van het Internationaal Verdrag voor Burgerlijke en Politieke rechten geen vrijblijvende zaak is: opzegging is in principe niet mogelijk. * De juridische commissie van de Algemene Vergadering is begonnen met de besprekingen rond de oprichting van het International Criminal Court. De Europese Unie heeft er alle vertrouwen in dat in 1998 op een te houden conferentie een breed gedragen tekst van het bijbehorend Verdrag tot stand kan komen.

Aanmelding Vredesprijs De stichting voor Actieve Geweldloosheid reikt, sinds 1994, om het jaar de "Mahatma Gandhi Vredesduif" uit aan een persoon of organisatie die zich zeer verdienstelijk maakt of maakte voor Geweldloosheid in de zin van Gandhi. Tijdens de herdenkingsdag voor Gandhi op 31 januari 1998 zal de Vredesduif door de vorige ontvangers, Evert en Wil Huisman, worden doorgege ven. Het betreft een beeldje van een vredesduif die uit een lotusbloem opvliegt. Tot 31 december kunnen de aanmeldingen ingezonden worden. Stuur Uw suggesties, met motivering en beschrijving van de Nederlandse persoon of organisatie aan wie U de Gandhi Vredesduif zou willen zien toegekend Onder vermelding van hun en Uw adres) naar Bestuur stichting voor Actieve Geweldloosheid, Postbus 137, 8000 AC Zwolle.

BOEKBESPREKING The Clash of civilizations door Samuel P. Huntington Het aardige van het boek van de Harvard-politicoloog Samuel Huntington is dat het iets verder gaat dan het gewoon bespreken van de buitenlandse politiek van zijn land, de VS. Door met zijn analyse een niveau dieper in te steken voorziet hij in de behoefte een kader te ontwikkelen om de veranderingen van het huidige tijdsgewricht te kunnen plaatsen. Het is een beperkt kader, een omvattende visie op de gang van de beschaving geeft de politicoloog niet, maar wel beduidend ruimer dan de analyse van internationale betrekkingen als voornamelijk inter statelijke relaties. Maar het lezen van spraakmakende en inmiddels vertaalde boek (de botsing der beschavingen en de herschepping van de wereldorde) maakt een wereldfederalist bepaalt niet gelukkig. De titel geeft kernachtig weer waar het bij Huntington om draait: een analyse met als kernbegrippen conflict, oorlog, breukvlakken en geostrategische machtspolitiek. De Koude oorlog met de bipolaire wereldorde is voorbij, maar de gesel van de oorlog die de mensheid al eeuwen teistert rust onder een dun laagje beschavingsvernis. Tussen de verschillende beschavingen (Islamitisch, Hindoeïstisch, Chinees, Russisch, Japans, Afrikaans, Latijns-Amerikaans en Westers) ontstaan nieuwe relaties, meer of minder conflictueus. Elke beschaving kent een eigen invloedssfeer. Deze beschavingsblokken moeten zich niet met elkaar bemoeien, maar zich onthouden van inmenging. Als dit wel gebeurt slaat de vlam in de pan, zoals Bosnië bewijst. Huntington karakteriseert de multipolaire wereldorde nog net niet als een staat van globale koude oorlog tussen de beschavingen, maar het scheelt niet veel. Even bekroop mij zelfs de gedachte: dit is een subversief boek dat een rechtvaardiging geeft voor het opnieuw aangaan van een bewapeningswedloop. Het streven naar universele mensenrechten, een wereldfederatie of een rechtvaardige wereldorde waarin ieder mens zich kan ontplooien noemt Huntington typisch westers en bovendien slechts gedragen door een kleine elite van CNN kijkende wereldburgers die elkaar op internationale conferenties treffen. De rest van de mensheid zou dergelijke gedachten en overwegingen vreemd zijn. Hierbij gaat hij voorbij aan het feit dat ook niet-westerse beschavingen universele waarheden kennen. Professor U. U. Libbrecht maakte op de recente inter religieuze dag een onderscheid tussen de oppervlakte- en de dieptestructuur van de religie. De verschillen liggen aan de oppervlakte, de eenheid manifesteert zich in de diepte. Ook Ali Mazrui, in zijn boek: Naar een wereldfederatie van culturen, benadert de culturele verscheidenheid als een potentiele rijkdom. Robbert Muller, voormalige voorzitter van de World Federalist Movement, spreekt in dit verband zelfs van de geboorte van de wereldbeschaving. In de Internationale Spectator van juli/augustus staan 5 artikelen over de Huntington-these. Karel Vosskühler schrijft daar: "Normen en waarden lopen tussen de civilisatiezones nu eenmaal uiteen. Zeker nu duidelijk is dat het Westen zijn waarden niet aan andere civilisatie-zones kan opleggen, kan het ook maar in zeer beperkte mate verantwoordelijk worden gehouden voor de gevolgen van deze verschillen. Hoe men ook denkt over mensenrechten en asiel, van een sluitend universeel beschermingsregime dat iedere wereldburger een gelijke mate van persoonlijke veiligheid garandeert, zal tot in lengte van dagen geen sprake zijn. Ook op dit terrein biedt Huntingtons analyse, naar mijn mening, bruikbare elementen om aan het doorgeschoten universalisme van organisaties als Amnesty International, dat allang niet meer op een binnenlands draagvlak kan rekenen, paal en perk te stellen." Met deze uitspraak van Vosskühler kan ik het natuurlijk niet eens zijn. De keuze voor het wereldburgerschap impliceert niet de ogen te sluiten voor mogelijke spanningen door identificaties met een bepaalde cultuur of nationaliteit, maar deze spanningen zijn geen reden om de mondiale vlag dan maar te strijken, integendeel. Peter Davidse Het ideale eigenbelang In Zutphen is in september een middag gediscussieerd over het idee van Pieter Kooistra. Naast lezingen, waren er een aantal dansvoorstellingen en de video van Kooistra. UNO-inkomen Pieter Kooistra begon met te vertellen over de achtergronden van zijn plan. Het was ontstaan in 1974 tijdens de onafhankelijkheidsstrijd van Bangla Desh. Bij de beelden van uitgehongerde kinderen, die op de tele visie vertoond werden, raakte hij in grote emotionele en psychische stress door het besef, dat hij machteloos stond tegenover deze onrechtvaardige situatie. In een flits van inzicht, werd hem echter een oplossing aangereikt. We leefden in de tijd, waarin in het economisch verkeer de gouden standaard werd verlaten (Nixon koppelde de dollar los van het goud, red.). Het bruto nationaal produkt vormde voortaan de maatstaf voor de waarde van de nationale munteenheden. Dit feit, gecombineerd met de steeds verdergaande mogelijkheden voor girale afhandeling van financiële transacties, opende de mogelijkheid om het geldende economische stelsel (aanbieden van producten op de markt, in de hoop dat ze zullen worden afgenomen) om te draaien en uit te gaan van de geïnventariseerde behoeften van de consument, om vervolgens de (gegarandeerde) produktie ter hand te nemen. Op grond van de gegarandeerde afzetmogelijkheid zou het bruto nationaal produkt omhoog gaan, waardoor tegelijkertijd nieuw kapitaal zou worden gecreëerd. Zonder de bestaande economie te hervormen zou een aanvullend economisch circuit kunnen ontstaan, waaruit iedere wereldburger een giraal tegoed zou ontvangen om in zijn primaire levensbehoeften te kunnen voorzien. Het inventariseren van de behoeften zou een vrijwel onmogelijke opgave zijn gebleven, als Gerard Endenburg met zijn Sociocratische Besluitvormingsmethode niet een instrument had aangereikt, dat zeer geschikt leek om het plan voor een UNO-inkomen uitvoerbaar te maken. Onder de titel VOOR (voor iedereen, tegen niemand), werd in 1983 het idee voor een UNO-inkomen gepubliceerd. Het wekte de interesse van het Ministerie van Ontwikkelingssamenwerking, dat subsidie gaf voor een tweede versie van het boek. Het verscheen in 1993 met als titel Het ideale ei genbelang, voorzien van een lijst met adhe siebetuigingen van 67 bekende Nederlanders, waaronder prof. Jan Tinbergen. Momenteel zijn er wetenschappelijke studies gaande onder economen en ecologen omtrent de mogelijkheden voor het plan. Uit ontwikkelingslanden zijn al heel wat verzoeken gekomen van groepen, die graag aan een proefproject zouden willen deelnemen. Het eerste proefproject is gepland in India in 1998.

Basis-inkomen in Nederland De informatica-deskundige Hubert Noordman, werkzaam bij twee instellingen voor sociale zekerheid, is zich terdege bewust van de ingewikkeldheid van het Nederlandse sociale stelsel. Hij pleit er voor niet te wachten met uitvoeren van het UNO-plan tot het op wereldschaal geaccepteerd wordt, maar alvast te beginnen in Nederland. En dan niet met de voorgestelde $ 250 per jaar (Ÿ 500), maar met een bedrag dat werkelijk een basisinkomen mag heten, van ong. Ÿ 1.000 per maand. Hierdoor kan een uiterst complex en geldverslindend financieel/juridisch systeem overbodig worden gemaakt. Dit nadeel van het poldermodel zou komen te vervallen als de huidige instanties zouden over gaan tot uitvoering van het UNO-plan. Voordeel van het aanbieden van een pakket van voorzieningen (in plaats van vrij besteedbaar geld) is dat het niet gebruikt kan worden voor onverantwoorde uitgaven (naar budget- of milieumaatstaven). een en ander zal wel met de nodige wetswijzigingen gepaard moeten gaan en dat kost nog veel tijd. Noordman pleit voor loskoppeling van het UNO-plan van de spirituele en sociale achtergrond-filosofieën van Pieter Kooistra om tegenstanders vanuit religieuze, sociale of politieke groeperingen niet tegen je in het harnas te jagen. Marielle Jansen

AVVN BRIEFING MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN Briefing over de agenda van de 52ste algemene vergadering van de Verenigde Naties (VN) en de mogelijkheden voor de Nederlandse VN delegatie. Ministerie van Buitenlandse Zaken, sept 1997. In zijn introductie vertelt de heer mr. A.F. van Dongen, directeur van de Directie Verenigde Naties (DVN), dat de komende zitting voor een belangrijk deel in het teken zal staan van de reorganisatie van de VN. Er is een psychologische drempel geschapen: "Is de Organisatie klaar voor de 21ste eeuw?". Ter voorbereiding van de zitting dit najaar, heeft de Secretaris Generaal van de VN, de heer Kofi Annan, op 18 een pakket voorstellen aan de algemene vergadering doen toekomen (A5150, van 14997). Het gaat zowel om organisatorische veranderingen waarover de Secretaris Generaal in principe zelfstandig kan besluiten, maar verantwoording dient af te leggen aan de algemene vergadering (AV), als om belangrijker besluiten waarvoor toestemming van de AV vooraf noodzakelijk is. Een derde categorie reorganisatie voorstellen betreft hervormingen die een wijziging van het bestaande Handvest vergen (zie daarvoor ook A5108 en A5109). Gezien de inhoud van deze voorstellen zal dit met zich meebrengen dat een zware nadruk zal worden gelegd op de sociaal-economische sector tijdens deze zittingsperiode. Dit zal nog worden versterkt door de recente Amerikaanse voorstellen inzake de achterstallige betalingen en de contributieschaal. De Verenigde Staten (VS) nemen een positie in die gekarakteriseerd kan worden als: "Indien tussen de administratie en de senaat op Capitol Hill in Washington overeenstemming wordt bereikt, is dat in marmer gegraveerd". Dit levert voor de andere VN leden lastige momenten op. De VS heeft de betalingsachterstand laten oplopen, en wil hierover een 'deal(tje)' sluiten. Hierop ingaan betekent het handvest van de VN niet naleven, maar niet toegeven als het machtigste land van de wereld het internationaal recht wil schenden zou nog ongewenstere gevolgen kunnen hebben. Het gaat om een puur politiek debat want de gewone VN begroting is slechts 1,3 miljard USD, dit is kleiner dan een fikse mee- of tegenvaller op de Nederlandse begroting, en verwaarloosbaar ten opzichte van de NATO bijdrage van de VS, die een omvang had van ong. 285 mld. USD in 1994. Bij een aanpassing van de contributieschaal zal het relatieve aandeel van andere rijke leden, zoals de EU lidstaten en Japan, sterk stijgen, dat van de VS dalen van bijvoorbeeld de huidige 25% naar 17% van de gewone VN begroting. De Zuidelijke landen, verenigd in "de groep van 77", staan diametraal tegenover de VS. In plaats van een afgeslankte organisatie die voor en met minder geld beter werk levert, zien zij de kas van de Organisatie graag gespekt, zodat haar ambtenaren ruimer van middelen voorzien de sociaal-economische problemen in de wereld tegemoet kunnen treden. De positie van deze landen heeft het tij echter niet mee. De overdracht van officiële ontwikkelingshulp (ODA) is gemiddeld 0,27% van het Bruto Nationaal Produkt en dalende, in plaats van de eerder overeengekomen 0,7% BNP te benaderen. Toezeggingen gedaan op de Aarde top in Rio de Janeiro worden nauwelijks uitbetaald. Nu de gewone begroting aan flarden geschoten dreigt te worden, vrezen zij het ergste voor de niet vrijwillige bijdragen aan de fondsen voor de VN programma's. In de vijfde commissie van de AV (voor administratieve en begrotingszaken) zal mevrouw H. Dekkers waarschijnlijk tot laat in de lange december nachten over de nieuwe contributieschaal dienen te onderhandelen. Op politiek terrein zal met name uitbreiding van de veiligheidsraad met Duitsland, Japan en een zuidelijke staat als nieuwe permanente leden, zonder vetorecht, de aandacht krijgen. Hoewel het pakket voorstellen van de secretaris generaal zeer waarschijnlijk niet ongeschonden de vergadering door komt, de voorkeur van de EU en Nederland, mag in deze sessie wel enig resultaat verwacht worden op het gebied van de reorganisatie omdat: 1) er binnen de Organisatie een soort wildgroei is ontstaan die gesnoeid en gewied moet worden. 2) het hervormingsproces nu drie jaar loopt en de vaart er alleen in blijft als er zichtbare en tastbare resultaten komen. 3) de dit jaar aangetreden secretaris-generaal hoofdzakelijk gekozen is vanwege zijn hervormingsgezindheid. 4) de wereldorganisatie het zich niet kan permitteren zich van de wereldmacht VS te vervreemden, en de VS reorganisatie eist. Naast de aandacht voor de modernisering van de Organisatie, zal het Midden-Oosten veel aandacht krijgen. Het Nederlandse beleid is gericht op het terugdringen van het aantal resoluties. Vervolgens gaf de heer van Dongen het woord aan de afgevaardigden naar de diverse commissies van de AV. Eerste commissie: ontwapening en internationale veiligheid, dhr. mr. P.R.J. Dumoré, hoofd van de afdeling politieke en veiligheidszaken en de heer P. Wilke van de directie veiligheidsbeleid. De ontwapeningsconferentie in Genève verkeert in een patstelling en dit werkt door in New York. India en Mexico wensen een tijdpad om te komen tot nucleaire ontwapening. Ook na het succes van de onderhandelingen over het Comprehensive Test Ban Treaty, onder voorzitterschap van ambassadeur J. Ramaker, nu onze permanente vertegenwoordiger bij de VN in New York, en de uitspraak van het internationaal gerechtshof over de illegaliteit van het nucleaire wapen, zijn er weinig mogelijkheden wezenlijk verder te komen. Daarom zal voor Nederland de nadruk liggen op beperking van de conventionele bewapening, met name kleine wapens, het wapenregister en landmijnen. De laatste zijn een punt van zorg met jaarlijks terugkerende resoluties over steun voor assistentie bij verwijdering van deze goedkope en dodelijke explosieven. De delegatie hoopt op aanvaardbare resoluties over kernwapenvrije zones. Tweede commissie: economische en financiële aangelegenheden, mevr. ir. A.P. Remmelzwaal, hoofd afdeling VN-fondsen en Economische Zaken. De werkwijze van de commissie is aanzienlijk verbetert. Belangrijke onderwerpen zijn de follow-up van de grote VN-conferentie: Milieu en Ontwikkeling (Rio), Bevolking en Ontwikkeling (Cairo), de Sociale Top (Kopenhagen), de Wereldvrouwenconferentie (Peking), Habitat II (Istanbul) de UNCTAD IX en de Wereldvoedseltop (Rome). De teleurstellende ervaring met de Speciale Zitting van de AVVN over de aarde top, geeft aanleiding tot een discussie over de modaliteiten voor evaluaties van mondiale conferenties. Voorkomen moet worden dat onderhandelingen opnieuw begonnen worden over oude besluiten die nog niet eens zijn uitgevoerd. De evaluatie moet een helder beeld geven van de geboekte resultaten en de beleidsvoornemens voor de overzienbare toekomst. Hiernaast staan handel en industriële ontwikkelingssamenwerking op de agenda. Derde commissie: sociale, humanitaire en culturele aangelegenheden, dhr. J. Steeds, medewerker op de afdeling juridische zaken en mevr. Tazib, van de directie mensenrechten, goed bestuur en democratisering. Belangrijke agendapunten zijn de speciale zitting over verdovende middelen, volgend jaar; de follow-up van de Sociale Top en de Wereldvrouwenconferentie. Ook herdenken en vieren we in 1998 de 50ste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Er komen een aantal resoluties over landen, die in EU verband ingediend worden: Iran, Irak, Nigeria en mogelijk ook Congo. Voorts is er de voorbereiding van een mondiale conferentie over racisme in 2000. De vierde commissie is opgegaan in het 'special political and decolonization committee', dhr. P.R.J. Dumoré verwacht vooral discussie over het Midden-Oosten. Een discussie die zeker niet tot deze commissie beperkt zal blijven. Voorts is hier ook aandacht voor de opbouw van de militaire capaciteit van de VN tbv. vredesoperaties. De vijfde commissie: beheer en financiën van de VN zelf, mevr. H. Dekkers. Onder druk van de VS is een kleinere begroting ingediend dan voor de afgelopen twee jaar. Hoewel de regering kan instemmen met nulgroei, mits ook het probleem van de nieuwe contributieschaal wordt opgelost, heeft dit niet de voorkeur. Het worden waarschijnlijk moeilijke en lange onderhandelingen. Nederland hoeft zich in ieder geval met een totale bijdrage van 1,3 miljard gulden (contributie en vrijwillige bijdrage aan fondsen en multilaterale programma's) niet te schamen. De zesde commissie: juridische aangelegenheden, dhr. J. Steegs. In mei 1999 wordt het eeuwfeest van de eerste Haagse vredesconferentie gevierd. Hierover dienen Nederland en de Russische Federatie samen met de ad hoc groep 'vrienden van het eeuwfeest' een resolutie met actieprogramma in. Verder stelt Nederland zich kandidaat voor de vestiging van het internationaal strafhof voor misdaden tegen de mensheid en wordt het beleid ten aanzien van terroristische bomaanslagen besproken. Na afloop van de informatieve bijeenkomst, die helaas weer veel te kort was om echt door te praten over de onderwerpen, genoten de ruim dertig aanwezigen van een verfrissing die de directie Verenigde Naties aanbood.

WERELDBURGER IN ACTIE Geweldloos actief in Colombia Op 16 juni is ons lid Joel Koeckhoven naar Colombia vertrokken voor PBI (Internationale Vredesbrigade). PBI is een internationale mensenrechtenorganisatie, gespecialiseerd op de ideeën over geweldloze actie zoals die zijn ontwikkeld door Mahatma Gandhi. In landen waar PBI actief is, wordt vaak geweld gebruikt tegen onder andere advocaten, priesters, mensenrechtenorganisaties en vakbonden. Bedreigde personen kunnen aan PBI vragen om geëscorteerd te worden. Uit vijftien jaar ervaring blijkt steeds weer dat de aanwezigheid van PBI het ge bruik van geweld inderdaad voorkomt. Ik zal proberen uit te leggen hoe dit werkt.

De PBI methode Stel dat bijvoorbeeld een militaire commandant in Colombia de behoefte heeft om op een groep demonstranten te laten schieten. Als er geen buitenlandse getuigen zijn dan kan hij vaak gewoon zijn gang gaan. Hij kan zich verantwoorden door te zeggen dat er gewapende opstandelingen bij de demonstranten waren. Waarschijnlijk durft niemand hem tegen te spreken, omdat de bevolking al vaak ervaren heeft dat wie zijn mond open doet vermoord wordt. En al zou de commandant zich moeten verantwoorden, dan is dat tegenover de militaire rechtbank, en die staat meestal aan zijn kant. Als er vrijwilligers van PBI aanwezig zijn, maar de commandant weet het niet, dan zullen zij net zoveel gevaar lopen als de andere mensen. Dus een eerste vereiste is dat hij weet dat er buitenlandse waarnemers aanwezig zijn. In principe kan hij dan ook nog deze vrijwilligers neer laten schieten, als niemand anders van ons bestaan weet. Daarom is een tweede vereiste de buitenlandse ambassades in Colombia op de hoogte te stellen van onze aanwezigheid. Ten derde moet ook de commandant nog weten dat derden weten van de PBI aanwezigheid. Is aan deze drie eisen voldaan, dan weet de commandant dat de buitenwereld het zal weten als hij verkeerde dingen doet. En vindt hij dat nu zo erg? Ja, dat vindt hij erg want hij heeft van zijn superieuren te horen gekregen dat hij geen erg in het oog lopende misstappen moet begaan. Zijn superieuren op hun beurt, de generaals en de regering, kan het op niet zoveel schelen dat er mensen neergeschoten, gemarteld of ver kracht worden, maar zij weten wel dat buitenlandse handel, wapenleveranties en ontwikkelingshulp afhankelijk zijn van het imago van Colombia in het buitenland. Met het oog op dit imago heeft Colombia een hoop internationale verdragen en protocollen ondertekend, waarmee het land de internationale rechtsnormen, zoals de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en de Conventies van Genève, erkent en van toepassing verklaart binnen het eigen grondgebied. De Colombiaanse regering heeft niet graag dat de buitenwereld hoort dat de mensenrechten die het land zegt in acht te nemen, met voeten worden getreden. De wereldburger PBI is cynisch genoeg om er niet vanuit te gaan dat het meneer Clinton of meneer Kohl of meneer Chirac veel kan schelen met wie zij zaken doen of aan wie zij wapens leveren. Maar zij zijn wel afhankelijk van hun kiezers, van wie een deel, soms een cruciaal deel, er WEL bepaalde normen op na houdt. Ook bedrijven die zaken doen met Colombia moeten rekening